Aksaray, Anadolu'nun kalbinde yer alan tarihi bir şehir olup, köklü geçmişiyle farklı uygarlıklara ev sahipliği yapmıştır. Bu kadim yerleşim, tarih boyunca birçok medeniyetin izlerini taşırken, günümüzde de zengin kültürel mirasıyla dikkat çekmektedir. Aksaray’ın tarihi, antik dönemlerden günümüze kadar gelen süreçte çeşitli olaylar ve değişimlerle şekillenmiştir.

Aksaray'ın tarihi, günümüzden 11 bin yıl önce Orta Anadolu'nun ilk köy yerleşmesinin Aşıklı Höyük'te kurulmasıyla başlar. Aksaray'ın tarihi hakkında bazı bilgiler şu şekildedir:

• Hititler. Hititler döneminde Garsaura adıyla anılan yerleşim, son Kapadokya kralı Archelaos tarafından yeniden inşa edildi ve kente Archaleis adı verildi.
• Roma. Roma İmparatoru Cladius, kente koloni ayrıcalığı tanıdı ve önemli bir alışveriş merkezi rolü oynadı.
• Selçuklu dönemi. 1142'de Selçuklu hakimiyetine giren Aksaray'a, II. Kılıçaslan zamanında saraylar, medreseler, zaviyeler ve kervansaraylar yaptırıldı.
• Osmanlı dönemi. Aksaray, 1470 yılında Aksaray'ı ele geçiren İshak Paşa tarafından, Fatih Sultan Mehmet'in emri ile halkın bir bölümü İstanbul'a nakledildi.
• Cumhuriyet dönemi. 1920 yılında Aksaray vilayet oldu, 1933 yılında vilayetliği lağvedilerek Niğde'ye ilçe olarak bağlandı ve 1989 yılında yeniden vilayet olarak hızlı bir gelişim sürecine girdi.

Aksaray, tarihi boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapmış ve kültürel mirasıyla da ön plana çıkmıştır.